DÜNYA

Newsweek: Türkiye NATO için bir sorun haline geliyor

Savunma uzmanı Natalie Armbruster, Erdoğan iktidarındaki Türkiye’nin giderek Amerikan ve NATO çıkarları aleyhine çalıştığını Washington’ın harekete geçme zamanının geldiğini savunan bir makale kaleme aldı:

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz günlerde kuzeybatı Suriye’deki askeri operasyonları görüşmek üzere Soçi’de bir araya geldi.

Görüşmelerden önce Erdoğan, Türkiye’nin Rusya ile askeri işbirliğini “son derece önemli” olarak nitelendirdi ve ABD’nin zaten bildiği şeye atıfta bulundu: “Türkiye, NATO sorumluluklarından dolayı kendisini kısıtlanmış hissetmiyor. Nerede olursa olsun, kendi çıkarlarına” en yakın olan yolu izlemekten çekinmeyecektir: Batı’da veya Rusya’da.

ABD bu kurnaz ve utanmaz realpolitikten bir şeyler öğrenebilir.

Türkiye 2019’da, Rusya ve Batı ile dostane ilişkiler arasındaki çizgide yıllarca ayak diredikten sonra, Rusya yapımı S-400 savunma sistemleri satın aldı. ABD Türkiye’yi F-35 müşterek taarruz uçağından programından atarak NATO güvenilirliğinde ölüm çanını çalmış gibi görünüyordu.

Beyaz Saray, Türkiye’nin S-400 almasının satın almasının “F-35 programındaki varlığını devam etmesini imkansız hale getirdiğini”, “F-35’in bir Rus istihbarat toplama platformuyla bir arada bulunamayacağını” iddia eden bir açıklama yaptı.

Ancak, Senatör Jim Risch (R-Idaho) gibi yetkililer, satın almanın etkileri konusunda çok daha samimiydi. “Bu, ülkemiz için görmezden gelinecek küçük bir mesele değil” dedi ve ekledi: “Bize nanik yaptılar ve diğer NATO müttefiklerine de nanik yaptılar.”

ABD Türkiye’ye yaptırım uyguladı ve Erdoğan’ı kararı geri almaya çağırdı. Erdoğan ise Soçi görüşmeleri öncesi el yükselerek karşılık verdi: “Attığımız adımlardan geri dönmemiz mümkün değil… Türkiye-Rusya ilişkilerini her geçen gün güçlendirerek devam etmemiz bizim için büyük önem taşıyor.”

Türkiye kendi yolunu seçti. ABD, tavrını buna göre ayarlamalı ve Türkiye açıkça benzer bir şekilde ilişkiye bakmadığında NATO ittifaklarını kutsal olarak görmekten vazgeçmelidir.

Türkiye, NATO’daki en büyük ikinci askeri güce sahip olmasına rağmen, bir varlık yerine olası bir sorumluluk haline geldiği bir noktaya doğru ilerliyor. Suriye ve Libya’daki gerilim noktalarını gözardı etmemekle birlikte, olası bir çatışma için en göze çarpan parlama yer, Türkiye’nin Azerbaycan subaylarını eğiterek ve askeri teçhizat tedarik ederek Azerbaycan’ı Ermenistan’a karşı savunmaya yönelik kararlılığıdır.

Bir kez daha bir çatışma çıkarsa, bu Türkiye’nin desteklediği Azerbaycan ile Rusya’nın desteklediği Ermenistan arasında olacak ve Türkiye’nin bir kez daha Rus ordusuyla ters düşme ve NATO’dan yardım veya yardım isteme potansiyelini ortaya çıkaracaktır.

Türkiye, NATO müttefikleri arasında bile Erdoğan’ın Akdeniz’de giderek daha saldırgan politikasıyla çatışmanın alevlerini körükledi. 2020’de Libya çevresinde BM tarafından uygulanan silah ambargosunu göz ardı etti ve Fransız devriyeleriyle karşı karşıya kaldığında düşmanca yanıt verdi.

Aynı yıl, Yunan ve Türk fırkateynlerinin sondaj anlaşmazlıkları yüzünden neredeyse çarpışmasının ardından, Ege’deki Yunan-Türk gerilimi, ABD’yi devreye girerek gerilimi düşürme ve müzakereler için zorlamaya zorladıktan sonra neredeyse savaşa dönüştü. Bununla birlikte, bu düşmanlıklar arasında Türkiye, NATO müttefikleri tarafından cezalandırılmadı.

Türkiye devam eden gerilimlerin ateşini körüklemeye devam ederken, ABD, bu anlaşmazlıklar Erdoğan’ın kontrolü dışında patlak verirse, Erdoğan’ın savaşlarını NATO savunma yükümlülüğü altında koruma altına almayacağına açıkça belirtmelidir. ABD ortaklarına sadece müttefik oldukları için verilen tavizler ve yardımlar, Türkiye gibi Amerikan müttefiklerinin bu hoşgörüleri kötüye kullanmalarının ve bu hoşgörülerden yararlanmalarının nedenidir.

İttifaklar, bir antlaşmanın kutsal bağları olarak ele alınmamalıdır. Paralel çıkarları tanımak ve bu çıkarlara ortaklaşa hizmet etmeyi taahhüt etmek için oluşturulurlar. NATO, Moskova’nın etkisine ve gücüne karşı koymak ve şu anda dağılmış olan Sovyetler Birliği’ne karşı birleşik bir savunma sağlamak isteyen Avrupa ülkelerini desteklemek için kuruldu.

Aynı NATO müttefikleri şimdi Putin’le flört ediyorsa, ABD yükümlülüğünün kapsamını Amerikan çıkarlarının zıttı olanlara göre ayarlamalıdır. ABD, Avrupa’nın daimi savunma sorumluluğunu yeniden düşünmeli ve Türkiye gibi müttefiklerine pastalarını tepside sunmaktan vazgeçmeli…

Daha Fazla Göster

Yorum yaz

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu