Gündem

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı

Her şey, ABD'nin 2008-2014 arasında piyasalara pompaladığı doları kısmasıyla başladı. Türkiye'ye de akan sıcak para azalınca ekonomik illüzyon bozuldu, Erdoğan'dan 'iktisat teorileri' gelmeye başladı.

Türkiye ekonomisinin özellikle son üç yıldır içine girdiği kriz, eylül ayından bu yana kasırgaya dönüşmüş durumda. Peki ekonomiyi hangi koşullar uçuruma sürükledi? 2014 yılında, o dönem başbakanlık koltuğunda oturan Tayyip Erdoğan’a iktisat bilimini tersyüz edecek şekilde hangi şartlar “Faiz sebep, enflasyon sonuçtur” sözünü ettirdi? Ekonomi alanında oluşturulan illüzyon, 2014 yılından sonra nasıl ortadan kalkmaya başladı?

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı - Sayfa 2

SICAK PARA İLLÜZYONU BİTTİ, EKONOMİ ÇATIRDAMAYA BAŞLADI

Bu sorulara yanıt verebilmek için 2008 yılındaki ABD merkezli finans krizine bakmak gerekiyor. ABD Merkez Bankası (Fed), ülke ekonomisini sarsan krizden çıkışın yolunu piyasalara dolar pompalamakta buldu. Fed’in faizi sıfıra çekmesi üzerine de uluslararası piyasalardaki sıcak para, yüksek faiz veren ülkelere aktı. Türkiye, faizin en yüksek olduğu ülkeler arasında yer aldığı için sıcak para bolluğu, ülke ekonomisinde bir ferahlamaya neden oldu. Bu finans bolluğu üretime kanalize edilmediği için Fed’in 2014 yılında politika değişikliğine gitmesiyle işler tersine döndü. Dış borçla oluşturulan ekonomik görünüm çatırdamaya başladı. AK Parti’nin iktidara geldiği 2002 yılında 129 milyar dolar olan dış borç günümüzde 450 milyar doları aştı. Ancak Erdoğan her konuşmasında, IMF’den alınan 25 milyar doları ödedikleri vurgusunu yapmayı tercih etti. Üstelik bu paranın büyük bölümü, iktidar değişikliği nedeniyle AK Parti hükümetinin ilk yıllarında kullanıldı.

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı - Sayfa 3

ERDOĞAN: ENFLASYON SEBEP, FAİZ SONUÇTUR

Ancak bu değişimi görmek istemeyen dönemin başbakanı Tayyip Erdoğan, Mayıs 2014’teki AK Parti Grup Toplantısı’nda, iktisat çevrelerinde garip karşılanan “Faiz sebep, enflasyon sonuçtur” deyiverdi. Daha önce de benzer ‘teorisini’ dillendirse de tek cümlelik bir netliğe dönüştüren Erdoğan, faiz politikası nedeniyle hedef aldığı Merkez Bankası yönetimine “Yıl içinde bir kere, iki kere, üç kere hep revize ettiniz. Faizi de aynı şekilde… Ama artık yetti, bunu söylemek zorundayım. Faiz sebeptir, enflasyon neticedir. Bize değişik yerlerden değişik gerekçeler getiriyorlar. Bırakın o işleri” diye seslendi.

3 9

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı - Sayfa 4

Bu tarihten sonra her fırsatta faiz-enflasyon ilişkisine yönelik açıklamalar yapan Erdoğan, ekonomide işlerin sadece talimatla düzelmediğini görünce daha fazla sesini yükseltmeye başladı. Son dönemde ise sık sık “Ben ekonomistim” diyen Erdoğan’ın, hafızalarda yer edinen belli başlı açıklamaları şöyle:

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı - Sayfa 5

İNSANI ÇILDIRTACAKLAR

31 Ocak 2015/ Girişimci İş Adamları Vakfı Ödül Töreni konuşmasından: Ne diyorlar? İnsanı böyle adeta çıldırtacaklar, enflasyon düşerse faizi düşüreceklermiş.Bu yanlış bir mantık, doğru bir mantık değil. Çünkü enflasyon sebep, faiz netice değildir. Faiz sebep, enflasyon neticedir. Bunu öğrenmeleri lazım.

VATANI SATMAK YÜKSEK FAİZLE, YÜKSEK ENFLASYONLA OLUR

27 Şubat 2015/Valilere hitabından: Vatanı satmak, yüksek faizle, yüksek enflasyonla, kötü yönetimle ülkenin ve milletin kaynaklarını heba etmekle olur.

3 Aralık 2016/AVM açılışında yaptığı konuşma: Faiz meselesini çözmemiz gerekiyor. Yalnız olduğumu biliyorum ama mücadelemi sürdüreceğim, kararlıyım.

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı - Sayfa 6

FAİZİ DÜŞÜRMEZSEK BİR ÇOK MUSİBET BİZİ BEKLİYOR

3 Ekim 2017/AK Parti Grup Toplantısı: Faizlerdeki düşüş istediğimiz noktada hâlâ değil. Faizlerdeki düşüşü başaramazsak birçok musibet bizi beklemektedir. Enflasyonda hâlâ düşüşü sağlayamıyoruz, yüksek faiz sebebiyle.

SEBEP FAİZ, ENFLASYON NETİCEDİR, BUGÜNE KADAR BU DEDİĞİM HEP ÇIKTI

17 Kasım 2017/Gazetecilere yaptığı açıklama: Enflasyonla faiz arasındaki ilişki sebep netice ilişkisidir. Sebep faizdir, netice enflasyondur. Bugüne kadar bu dediğim de hep çıkmıştır. Bugün de aynı tezi savunuyorum. Faiz yükseldikçe enflasyon yükselecektir, asla düşmeyecektir.

29 Mayıs 2018/Çorum mitingi:  Ben ekonomistim, kaynakları çeşitlendireceksin, dünyaya biz bunun dersini verdik.

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı - Sayfa 7

BİR ANDA 3 PUAN, ARKADAN 1,5 PUAN DAHA

19 Haziran 2018/Sanayicilerle toplantısından: Türkiye’nin kaderi üzerinde ekonomik saldırılar döviz gibi makro dengeler üzerinden yapılıyor. 24’ünde siz bu kardeşinize yetkiyi verin (Cumhurbaşkanlığı seçimi) faizle nasıl uğraşılır göreceksiniz. Yüksek faiz ile biz ülkemizi ayağa kaldıramayız. Düşük faiz ile bu adımı atmamız gerek. Bir anda 3 puan arkadan 1,5 puan daha…

KEYNES VE SMITH’IN FARKLI YAKLAŞIMLARI VAR

29 Mart 2019/Gençlerle toplantısından: Bir sıkıntımız var o da enflasyon. Enflasyonda düşüş başladı. Burada asıl sıkıntı faiz konusu. Faizi düşürdükçe enflasyon düşecektir. Asıl mesele faizdir. Ben de bir ekonomistim. Benim iddiam şudur, Keynes ve Smith’in farklı yaklaşımları vardır. Ters orantılı yaklaşımda siz faizi düşürürseniz enflasyon çıkar. Doğru orantılıda ise faizi düşürürseniz enflasyon düşer.

FAİZ 4 PUAN DÜŞÜRÜLDÜ, BATTIK MI, BİTTİK Mİ?

 29 Temmuz 2019/AK Parti Grup Toplantısı: Merkez Bankası 425 puanlık düşüşe gitti peki ne oldu? Her şey yerle yeksan oldu mu? Battık mı? Bittik mi? Hayır. Piyasalar bu durumu gayet normal karşıladı. Zira olması gereken zaten buydu. Bu bile yeterli değil. Yıl sonuna kadar bunun kademeli bir şekilde devamı gerekir.

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı - Sayfa 8

LAF DİNLEMİYORDU, GÖREVDEN ALDIK

5 Kasım 2019/ AK Parti Grup Toplantısı: Bu faizi düşürmekten başka çare yok dedim, bunu düşürdükçe enflasyon düşer dedim, büyüme hızlanır dedim. Şimdi sistem değişinc görevden alma yetkisini de aldık, laf dinlemiyordu (Görevden alınan Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya). Yeni arkadaş ile devam ettik, dedik ki faiz oranlarını düşüreceğiz. Faiz kalkınmada en büyük zulümdür, üretimi durdurur, sizin büyümenizi engeller, adımlar atılınca hava değişir.

20 Kasım 2020: Gerekirse şu aşamada bazı acı ilaçları içmemiz gerektiğinin de farkındayız. Dünkü faiz artırımı kararını bu aşamada değerlendiriyoruz. Türkiye’yi faiz, enflasyon, kur sarmalından çıkarmamız şarttır.

Erdoğan: Ben ekonomistim, bugüne kadar dediklerim hep çıktı - Sayfa 9

SİNYALİMİ VERMİŞ OLAYIM (FAİZ), ENFLASYON DA DÜŞÜŞE GEÇİYOR

4 Ağustos 2021/TV canlı yayınında yaptığı açıklama: Ekonomideki öncü göstergelere baktığımızda büyüme eğiliminin sürdüğünü görüyoruz. Yüzde 7’nin üzerinde bir büyümeyi yakalayacağız. Bundan böyle enflasyonun daha yukarı çıkması mümkün değil. Faiz oranlarında da düşüşe geçiyoruz, yüksek faiz yok. Çünkü yüksek faiz, bize yüksek enflasyonu getirecektir. Bunu da özellikle buradan bir yerde ben de sinyalimi belli yerlere herhalde vermiş oluyorum, çünkü bundan böyle enflasyonun daha yukarı çıkması mümkün değil, zira faiz oranlarında da bir defa düşüşe geçiyoruz.

BEN EKONOMİSTİM

8 Kasım 2021/Batman’daki konuşması: (Muhalefetin, döviz üzerinden ödeme yapılan yap-işlet-devret sistemine ilişkin eleştirileri üzerine) Ben ekonomistim, siz ne kadar kaynak oluşturursanız, devletin kasasından da bir kuruş çıkmaz, yaptığımız bu.

BU YOLDA FAİZİ SAVUNANLARLA OLAMAM

17 Kasım 2021/AK Parti Grup Toplantısı: Faiz sebeptir, enflasyon neticedir. Bunu farklı yere çevirme gayretine girenlere boşuna uğraşma diyoruz. Faiz belasını kaldıracağız. Bunu kabulleneceğiz, başka çıkışı olamaz. Hala kalkıp da bu mücadelede beraber yürüdüğümüz arkadaşlarımızdan faizi savunanlar kusura bakmasınlar. Ben bu yolda faizi savunanla olamam. Bu konu sıradan bir konu değil.

22 Kasım/Kabine toplantısı sonrasındaki konuşmasından: Ülkemizi eskiden hep yaptıkları gibi denklemin dışına itmek isteyenlerin kur, faiz fiyat artışları üzerinden oynadıkları oyunu görüyoruz. Biz aynı oyunu vesayetle mücadelede gördük. Sabrettik ve başardık. Biz aynı oyunu terör örgütleriyle mücadelede gördük. Karşı atağımızı yaptık, başardık. Bu ekonomik kurtuluş savaşından da milletimizi zaferle çıkaracağız.

SONUÇ: Hızla bozulan ekonomik dengeler, kontrolden çıkan döviz kurları, yüksek enflasyon ve işsizlik, iflaslar, zam yağmuru…

Daha Fazla Göster

Yorum yaz

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu